Wednesday, November 18, 2026
HomeCascade Flow CreativityTam Nguyên Hệ Luận - Sáng Tạo

Tam Nguyên Hệ Luận – Sáng Tạo

Tiếp nối chuỗi bài nội dung về Tam Nguyên Hệ Luận, hôm nay tôi lại tiếp tục chia sẻ những kiến giải ngộ ra gần đây về sáng tạo.

Như cách tiếp cận thường lệ của Tam nguyên, chúng ta lại phân tích đối tượng “Sáng tạo” dưới cả ba góc nhìn của Triết học, Thần học và Khoa học:

  • Ngược dòng 4,000 năm lịch sử của triết học và tôn giáo, có rất nhiều quan điểm về sáng tạo đã được đề cập:
    • Plato từng tranh luận bản chất của sáng tạo là sự loạn trí (madness), nhấn mạnh tính phi lý trong bản chất để có thể sáng tạo.
    • Kant thì liên kết sáng tạo với trí tưởng tượng (imagination).
    • Các vị thầy huyền học như Osho hay J. Krishnamurti thì định nghĩa sáng tạo là trạng thái được hoà nhập làm một với bản thể và trở về là một phần của nguồn cội (oneness) rồi từ đó tư duy sáng tạo sẽ tự xuất hiện (flow).
    • Đặc biệt, trong Kinh Thánh đoạn Ecclesiastes 1:9 có đề cập “Nothing is original under the sun” ám chỉ tính bắt chước (replication) trong bản chất của sáng tạo.

Có thể nói chủ đề sáng tạo nhận được sự quan tâm của các triết gia và bậc giác ngộ từ những ngày đầu tiên vì tính liên kết gần gũi của nó đến bản chất của sự sống. Nhưng nếu chỉ xét riêng hai góc nhìn này thì định nghĩa của sáng tạo chưa thể thống nhất.

Vậy theo góc nhìn khoa học, sáng tạo là gì?

Trong các tài liệu tôi đã tìm đọc thì không có mô hình nào diễn giải sáng tạo đơn giản như tác giả Tina Seelig bao gồm 6 yếu tố tổng hợp lại mà thành:

  1. Trí tưởng tượng (Imagination)
  2. Kiến thức (Knowledge)
  3. Thái độ (Attitude)
  4. Môi trường (Habitat)
  5. Nguồn lực (Resources)
  6. Văn hoá (Culture)

Trong đó:

  • Ba yếu tố đầu: 1. Trí tưởng tượng, 2. Kiến thức, 3. Thái độ thuộc về nội tại bên trong con người.
  • Ba yếu tố sau: 4. Môi trường, 5. Nguồn lực, 6. Văn hoá thuộc về bên ngoài.

Nhưng dù là bên trong hay bên ngoài, các yếu tố cũng có sự tương tác để tạo ra tiềm lực sáng tạo cho từng cá thể. Cách kiến giải chi tiết về mối quan hệ tương tác và khả năng khai phóng này thì cần được diễn giải ở một tầng tâm thức sâu hơn nữa. Tuy thế, bạn nào đã học nội dung này qua các buổi đào tạo doanh nghiệp hay trên giảng đường thì hẳn đã biết và có thể chia sẻ lại nội dung này ở mức hiểu bề mặt.

Ngoài ra, những kiến giải thời gian gần đây của tôi liên quan đến nội dung này còn liên quan đến những câu hỏi khác như:

  • Sáng tạo là bản chất hay rèn luyện?
  • Như thế nào là một sự vật sự việc sáng tạo?
  • Đặc tính và thang đo đánh giá sự sáng tạo?

Thời gian gần đây vẫn tiếp tục con đường tuệ mẫn tại nhà và lại có nhiều những khai ngộ khác liên quan đến nội dung này nữa. Tính ra cũng đi giảng nội dung này được 4 năm rồi, và tri thức của bây giờ và ngày xưa hẳn đã có quá nhiều khác biệt.

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here

Advertisingspot_img

Popular posts

My favorites

[td_block_social_counter tdc_css="eyJhbGwiOnsibWFyZ2luLWJvdHRvbSI6IjAiLCJkaXNwbGF5IjoiIn19" custom_title="I'm social" f_header_font_transform="uppercase" facebook="tagDiv" twitter="tagdivofficial" youtube="tagdiv" instagram="tagdiv" style="style2 td-social-font-icons"]