{"id":1424,"date":"2026-09-28T17:00:43","date_gmt":"2026-09-28T10:00:43","guid":{"rendered":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/2026\/09\/28\/tam-nguyen-he-luan-sang-tao\/"},"modified":"2026-09-28T17:00:43","modified_gmt":"2026-09-28T10:00:43","slug":"tam-nguyen-he-luan-sang-tao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/2026\/09\/28\/tam-nguyen-he-luan-sang-tao\/","title":{"rendered":"Tam Nguy\u00ean H\u1ec7 Lu\u1eadn &#8211; S\u00e1ng T\u1ea1o"},"content":{"rendered":"<p>Ti\u1ebfp n\u1ed1i chu\u1ed7i b\u00e0i n\u1ed9i dung v\u1ec1 Tam Nguy\u00ean H\u1ec7 Lu\u1eadn, h\u00f4m nay t\u00f4i l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c chia s\u1ebb nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i ng\u1ed9 ra g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1ec1 s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 c\u1ee7a Tam nguy\u00ean, ch\u00fang ta l\u1ea1i ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng <strong>&#8220;S\u00e1ng t\u1ea1o&#8221;<\/strong> d\u01b0\u1edbi c\u1ea3 ba g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a <strong>Tri\u1ebft h\u1ecdc, Th\u1ea7n h\u1ecdc v\u00e0 Khoa h\u1ecdc<\/strong>:<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ng\u01b0\u1ee3c d\u00f2ng 4,000 n\u0103m l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a tri\u1ebft h\u1ecdc v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o<\/strong>, c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u quan \u0111i\u1ec3m v\u1ec1 s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec1 c\u1eadp:\n<ul>\n<li><strong>Plato<\/strong> t\u1eebng tranh lu\u1eadn b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 s\u1ef1 lo\u1ea1n tr\u00ed <em>(madness)<\/em>, nh\u1ea5n m\u1ea1nh t\u00ednh phi l\u00fd trong b\u1ea3n ch\u1ea5t \u0111\u1ec3 c\u00f3 th\u1ec3 s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/li>\n<li><strong>Kant<\/strong> th\u00ec li\u00ean k\u1ebft s\u00e1ng t\u1ea1o v\u1edbi tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng <em>(imagination)<\/em>.<\/li>\n<li>C\u00e1c v\u1ecb th\u1ea7y huy\u1ec1n h\u1ecdc nh\u01b0 <strong>Osho<\/strong> hay <strong>J. Krishnamurti<\/strong> th\u00ec \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 tr\u1ea1ng th\u00e1i \u0111\u01b0\u1ee3c ho\u00e0 nh\u1eadp l\u00e0m m\u1ed9t v\u1edbi b\u1ea3n th\u1ec3 v\u00e0 tr\u1edf v\u1ec1 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a ngu\u1ed3n c\u1ed9i <em>(oneness)<\/em> r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u01b0 duy s\u00e1ng t\u1ea1o s\u1ebd t\u1ef1 xu\u1ea5t hi\u1ec7n <em>(flow)<\/em>.<\/li>\n<li>\u0110\u1eb7c bi\u1ec7t, trong <strong>Kinh Th\u00e1nh<\/strong> \u0111o\u1ea1n Ecclesiastes 1:9 c\u00f3 \u0111\u1ec1 c\u1eadp <em>&#8220;Nothing is original under the sun&#8221;<\/em> \u00e1m ch\u1ec9 t\u00ednh b\u1eaft ch\u01b0\u1edbc <em>(replication)<\/em> trong b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<p>C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 quan t\u00e2m c\u1ee7a c\u00e1c tri\u1ebft gia v\u00e0 b\u1eadc gi\u00e1c ng\u1ed9 t\u1eeb nh\u1eefng ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean v\u00ec t\u00ednh li\u00ean k\u1ebft g\u1ea7n g\u0169i c\u1ee7a n\u00f3 \u0111\u1ebfn b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 s\u1ed1ng. Nh\u01b0ng n\u1ebfu ch\u1ec9 x\u00e9t ri\u00eang hai g\u00f3c nh\u00ecn n\u00e0y th\u00ec \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a c\u1ee7a s\u00e1ng t\u1ea1o ch\u01b0a th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t.<\/p>\n<p><strong>V\u1eady theo g\u00f3c nh\u00ecn khoa h\u1ecdc, s\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 g\u00ec?<\/strong><\/p>\n<p>Trong c\u00e1c t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4i \u0111\u00e3 t\u00ecm \u0111\u1ecdc th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3 m\u00f4 h\u00ecnh n\u00e0o di\u1ec5n gi\u1ea3i s\u00e1ng t\u1ea1o \u0111\u01a1n gi\u1ea3n nh\u01b0 t\u00e1c gi\u1ea3 <strong>Tina Seelig<\/strong> bao g\u1ed3m 6 y\u1ebfu t\u1ed1 t\u1ed5ng h\u1ee3p l\u1ea1i m\u00e0 th\u00e0nh:<\/p>\n<ol>\n<li><strong>Tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng (Imagination)<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ki\u1ebfn th\u1ee9c (Knowledge)<\/strong><\/li>\n<li><strong>Th\u00e1i \u0111\u1ed9 (Attitude)<\/strong><\/li>\n<li><strong>M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng (Habitat)<\/strong><\/li>\n<li><strong>Ngu\u1ed3n l\u1ef1c (Resources)<\/strong><\/li>\n<li><strong>V\u0103n ho\u00e1 (Culture)<\/strong><\/li>\n<\/ol>\n<p>Trong \u0111\u00f3:<\/p>\n<ul>\n<li>Ba y\u1ebfu t\u1ed1 \u0111\u1ea7u: <em>1. Tr\u00ed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng, 2. Ki\u1ebfn th\u1ee9c, 3. Th\u00e1i \u0111\u1ed9<\/em> thu\u1ed9c v\u1ec1 n\u1ed9i t\u1ea1i b\u00ean trong con ng\u01b0\u1eddi.<\/li>\n<li>Ba y\u1ebfu t\u1ed1 sau: <em>4. M\u00f4i tr\u01b0\u1eddng, 5. Ngu\u1ed3n l\u1ef1c, 6. V\u0103n ho\u00e1<\/em> thu\u1ed9c v\u1ec1 b\u00ean ngo\u00e0i.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Nh\u01b0ng d\u00f9 l\u00e0 b\u00ean trong hay b\u00ean ngo\u00e0i, c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 c\u0169ng c\u00f3 s\u1ef1 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra ti\u1ec1m l\u1ef1c s\u00e1ng t\u1ea1o cho t\u1eebng c\u00e1 th\u1ec3. C\u00e1ch ki\u1ebfn gi\u1ea3i chi ti\u1ebft v\u1ec1 m\u1ed1i quan h\u1ec7 t\u01b0\u01a1ng t\u00e1c v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng khai ph\u00f3ng n\u00e0y th\u00ec c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c di\u1ec5n gi\u1ea3i \u1edf m\u1ed9t t\u1ea7ng t\u00e2m th\u1ee9c s\u00e2u h\u01a1n n\u1eefa. Tuy th\u1ebf, b\u1ea1n n\u00e0o \u0111\u00e3 h\u1ecdc n\u1ed9i dung n\u00e0y qua c\u00e1c bu\u1ed5i \u0111\u00e0o t\u1ea1o doanh nghi\u1ec7p hay tr\u00ean gi\u1ea3ng \u0111\u01b0\u1eddng th\u00ec h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft v\u00e0 c\u00f3 th\u1ec3 chia s\u1ebb l\u1ea1i n\u1ed9i dung n\u00e0y \u1edf m\u1ee9c hi\u1ec3u b\u1ec1 m\u1eb7t.<\/p>\n<p>Ngo\u00e0i ra, nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y c\u1ee7a t\u00f4i li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u1ed9i dung n\u00e0y c\u00f2n li\u00ean quan \u0111\u1ebfn nh\u1eefng c\u00e2u h\u1ecfi kh\u00e1c nh\u01b0:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u00e1ng t\u1ea1o l\u00e0 b\u1ea3n ch\u1ea5t hay r\u00e8n luy\u1ec7n?<\/li>\n<li>Nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 v\u1eadt s\u1ef1 vi\u1ec7c s\u00e1ng t\u1ea1o?<\/li>\n<li>\u0110\u1eb7c t\u00ednh v\u00e0 thang \u0111o \u0111\u00e1nh gi\u00e1 s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o?<\/li>\n<\/ul>\n<p>Th\u1eddi gian g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c con \u0111\u01b0\u1eddng tu\u1ec7 m\u1eabn t\u1ea1i nh\u00e0 v\u00e0 l\u1ea1i c\u00f3 nhi\u1ec1u nh\u1eefng khai ng\u1ed9 kh\u00e1c li\u00ean quan \u0111\u1ebfn n\u1ed9i dung n\u00e0y n\u1eefa. T\u00ednh ra c\u0169ng \u0111i gi\u1ea3ng n\u1ed9i dung n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c 4 n\u0103m r\u1ed3i, v\u00e0 tri th\u1ee9c c\u1ee7a b\u00e2y gi\u1edd v\u00e0 ng\u00e0y x\u01b0a h\u1eb3n \u0111\u00e3 c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u kh\u00e1c bi\u1ec7t.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ti\u1ebfp n\u1ed1i chu\u1ed7i b\u00e0i n\u1ed9i dung v\u1ec1 Tam Nguy\u00ean H\u1ec7 Lu\u1eadn, h\u00f4m nay t\u00f4i l\u1ea1i ti\u1ebfp t\u1ee5c chia s\u1ebb nh\u1eefng ki\u1ebfn gi\u1ea3i ng\u1ed9 ra g\u1ea7n \u0111\u00e2y v\u1ec1 s\u00e1ng t\u1ea1o. Nh\u01b0 c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn th\u01b0\u1eddng l\u1ec7 c\u1ee7a Tam nguy\u00ean, ch\u00fang ta l\u1ea1i ph\u00e2n t\u00edch \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng &#8220;S\u00e1ng t\u1ea1o&#8221; d\u01b0\u1edbi c\u1ea3 ba g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a Tri\u1ebft h\u1ecdc, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1423,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[205,207,161],"tags":[],"class_list":["post-1424","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-cascade-flow-creativity","category-creative-thinking","category-omni-wisdom-theory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1424","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1424"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1424\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1423"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1424"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1424"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1424"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}