{"id":1442,"date":"2026-09-28T17:14:53","date_gmt":"2026-09-28T10:14:53","guid":{"rendered":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/2026\/09\/28\/toan-thuc-y-tinh-chon-loc-cua-nghe-thay-noi-biet-selective\/"},"modified":"2026-09-28T17:14:53","modified_gmt":"2026-09-28T10:14:53","slug":"toan-thuc-y-tinh-chon-loc-cua-nghe-thay-noi-biet-selective","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/2026\/09\/28\/toan-thuc-y-tinh-chon-loc-cua-nghe-thay-noi-biet-selective\/","title":{"rendered":"To\u00e0n Th\u1ee9c \u00dd &#8211; T\u00ednh Ch\u1ecdn L\u1ecdc C\u1ee7a Nghe Th\u1ea5y N\u00f3i Bi\u1ebft (Selective)"},"content":{"rendered":"<p>Ti\u1ebfp n\u1ed1i chu\u1ed7i b\u00e0i v\u1ec1 <strong>To\u00e0n Th\u1ee9c Tr\u00ed<\/strong>, ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 <strong>To\u00e0n Th\u1ee9c \u00dd<\/strong>, h\u00f4m nay t\u00f4i xin tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u1ee7a l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 x\u01b0a li\u1ec7u \u0111\u00e3 phai nho\u00e0 ch\u01b0a hay v\u1eabn c\u00f2n li\u00ean \u0111\u1edbi t\u1edbi g\u1ea7n nh\u01b0 t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c m\u1eb7t c\u1ee7a \u0111\u1eddi s\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Nh\u01b0 \u0111\u00e3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u1edf l\u1ea7n tr\u01b0\u1edbc, n\u00f3i theo tri\u1ebft l\u00fd c\u1ee7a Nh\u00e0 Ph\u1eadt th\u00ec b\u00ean trong con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta ch\u1ec9 t\u1ed3n t\u1ea1i duy nh\u1ea5t m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 v\u0129nh h\u1eb1ng l\u00e0 <strong>\u00dd Ch\u00e2n Th\u1eadt<\/strong>, bao quanh b\u1edfi <strong>Ng\u0169 U\u1ea9n<\/strong> t\u1ee9c <em>S\u1eafc &#8211; Th\u1ecd &#8211; T\u01b0\u1edfng &#8211; H\u00e0nh &#8211; Th\u1ee9c<\/em>, n\u00f3i \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111i l\u00e0 <strong>Nghe &#8211; Th\u1ea5y &#8211; N\u00f3i &#8211; Bi\u1ebft<\/strong>. B\u00ean ngo\u00e0i n\u1eefa th\u00ec \u00dd Ch\u00e2n Th\u1eadt c\u1ee7a ch\u00fang ta c\u00f2n \u0111\u01b0\u1ee3c bao b\u1ecdc b\u1edfi l\u1edbp <strong>T\u00e1nh<\/strong> (nh\u1eefng th\u00f3i quen, t\u1eadp t\u00ednh) v\u00e0 l\u1edbp <strong>T\u00ecnh<\/strong> (mu\u00f4n v\u00e0n tr\u1ea1ng th\u00e1i c\u1ee7a c\u1ea3m x\u00fac).<\/p>\n<p>V\u1eady theo \u0111\u1ecbnh ngh\u0129a n\u00e0y suy ra, nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta c\u1ea3m nh\u1eadn \u0111\u1ec1u c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 kh\u00f4ng th\u1eadt v\u00ec n\u00f3 b\u1ecb thay \u0111\u1ed5i b\u1edfi l\u1edbp T\u00e1nh, l\u1edbp T\u00ecnh h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean <strong>Nghe &#8211; Th\u1ea5y &#8211; N\u00f3i &#8211; Bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ecdc<\/strong> theo ni\u1ec1m tin b\u00ean trong c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 ngh\u0129 r\u1eb1ng b\u1ea3n th\u00e2n ch\u00fang ta lu\u00f4n nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft \u0111\u00fang b\u1ea3n ch\u1ea5t c\u1ee7a s\u1ef1 v\u1eadt, s\u1ef1 vi\u1ec7c, hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00f4ng? Ai ch\u1ee9 t\u00f4i th\u00ec ch\u1eafc ch\u1eafn l\u00e0 kh\u00f4ng.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec t\u00f4i quan s\u00e1t \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 thi\u1ebfu ch\u00e1nh ni\u1ec7m trong nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh, m\u00e0 t\u1eeb \u0111\u00f3 t\u00f4i nh\u1eadn di\u1ec7n th\u00eam \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 thi\u1ebfu ch\u00e1nh ni\u1ec7m trong nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft c\u1ee7a nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi xung quanh. Hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng n\u00e0y theo khoa h\u1ecdc t\u00f4i g\u1ecdi l\u00e0 <strong>Nghe Th\u1ea5y N\u00f3i Bi\u1ebft Ch\u1ecdn L\u1ecdc<\/strong>, v\u00e0 ph\u1ea7n c\u00f2n l\u1ea1i t\u00f4i xin \u0111\u01b0a ra b\u1ed1n minh ch\u1ee9ng cho quan \u0111i\u1ec3m n\u00e0y d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng tr\u1ea3i nghi\u1ec7m trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00e0 t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ee7a ri\u00eang t\u00f4i:<\/p>\n<hr \/>\n<h3>1. Nghe Ch\u1ecdn L\u1ecdc (Selective Listening)<\/h3>\n<p>Ch\u00fang ta \u0111\u1ec1u c\u00f3 v\u01b0\u1edbng m\u1eafc \u1edf vi\u1ec7c nghe, v\u00ec tr\u01b0\u1edbc khi nghe ch\u00fang ta th\u01b0\u1eddng c\u00f3 nh\u1eefng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u00e2m tr\u00ed c\u00f3 s\u1eb5n. N\u00ean khi nghe, ch\u00fang ta kh\u00f4ng nghe s\u1ef1 th\u1eadt, m\u00e0 ch\u1ec9 nghe m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a s\u1ef1 th\u1eadt ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi quan \u0111i\u1ec3m v\u00e0 ni\u1ec1m tin b\u00ean trong c\u1ee7a ch\u00ednh m\u00ecnh.<\/p>\n<p>Trong \u0111\u1eddi s\u1ed1ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khi v\u1ee3 ch\u1ed3ng gi\u1eadn nhau, hai gia \u0111\u00ecnh c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u1ea1ch m\u1eb7t nhau v\u00ec h\u1ecd kh\u00f4ng nh\u1eefng ch\u1ec9 nghe nh\u1eefng g\u00ec con c\u00e1i h\u1ecd n\u00f3i, m\u00e0 cho d\u00f9 h\u1ecd c\u00f3 nghe \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng c\u00f2n l\u1ea1i tr\u00ecnh b\u00e0y, h\u1ecd c\u0169ng ch\u1ec9 nghe ch\u1ecdn l\u1ecdc nh\u1eefng g\u00ec ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi ni\u1ec1m tin b\u00ean trong c\u1ee7a h\u1ecd, t\u1ee9c l\u00e0: <em>&#8220;T\u00f4i th\u01b0\u01a1ng con t\u00f4i, th\u1ebf n\u00ean con t\u00f4i lu\u00f4n \u0111\u00fang.&#8221;<\/em><\/p>\n<p>Trong c\u00f4ng vi\u1ec7c th\u00ec t\u00f4i ch\u1ee9ng ki\u1ebfn vi\u1ec7c n\u00e0y th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean khi c\u00f9ng m\u1ed9t cu\u1ed9c h\u1ecdp \u00fd t\u01b0\u1edfng nh\u01b0 nhau, c\u00f9ng m\u1ed9t l\u1ea7n t\u00f4i gi\u1ea3ng gi\u1ea3i nh\u01b0ng c\u00e1ch nghe v\u00e0 hi\u1ec3u c\u1ee7a t\u1eebng \u0111\u1ed1i t\u01b0\u1ee3ng l\u1ea1i kh\u00e1c nhau:<\/p>\n<ul>\n<li>C\u00e1c b\u1ea1n trong ban gi\u00e1m \u0111\u1ed1c lu\u00f4n hi\u1ec3u g\u1ea7n tr\u1ecdn \u00fd nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i n\u00f3i.<\/li>\n<li>M\u1ed9t s\u1ed1 b\u1ea1n th\u00e2m ni\u00ean kh\u00e1c th\u00ec tuy l\u00e0 c\u0169ng c\u00f3 kinh nghi\u1ec7m nh\u01b0ng c\u0169ng ch\u1ec9 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng ph\u1ea7n ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi \u00fd t\u01b0\u1edfng gi\u1ea3 \u0111\u1ecbnh tr\u01b0\u1edbc c\u1ee7a b\u1ea1n \u1ea5y.<\/li>\n<li>C\u00f2n nh\u1eefng b\u1ea1n tr\u1ebb th\u00ec \u0111a ph\u1ea7n \u0111\u1ec1u xem t\u00f4i l\u00e0 &#8220;v\u1ea5n n\u1ea1n&#8221;, nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh l\u00e0 t\u00f4i kh\u00f4ng gi\u1ea3i th\u00edch k\u1ef9 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i ngh\u0129 m\u00e0 lu\u00f4n b\u1eaft c\u00e1c b\u1ea1n ph\u1ea3i nghe 1 hi\u1ec3u 10.<\/li>\n<\/ul>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi kh\u00e1ch h\u00e0ng th\u00ec c\u00f2n r\u00f5 r\u1ec7t h\u01a1n: m\u1ed9t s\u1ed1 kh\u00e1ch h\u00e0ng d\u01b0\u1eddng nh\u01b0 ch\u1ec9 mu\u1ed1n nghe m\u1ed9t ph\u1ea7n nh\u1ecf trong to\u00e0n b\u1ed9 b\u00e0i n\u1ed9i dung ch\u00fang t\u00f4i tr\u00ecnh b\u00e0y. V\u00e0 v\u00ec th\u1ebf h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ed5ng th\u1ec3 c\u1ee7a b\u00e0i v\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao ch\u00fang t\u00f4i l\u1ea1i ph\u1ea3i l\u00e0m qu\u00e1 nhi\u1ec1u th\u1ee9 cho m\u1ed9t vi\u1ec7c m\u00e0 h\u1ecd ngh\u0129 l\u00e0 nh\u1ecf v\u00e0 kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng.<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>K\u1ebft lu\u1eadn<\/strong>: Kh\u00f4ng quan tr\u1ecdng b\u1ea1n n\u00f3i g\u00ec, \u0111i\u1ec1u quan tr\u1ecdng l\u00e0 b\u1ea1n ph\u1ea3i n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i <em>&#8220;l\u01b0\u1edbi l\u1ecdc t\u01b0 duy&#8221;<\/em> c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nghe, v\u00ec ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec1u nghe trong ch\u1ecdn l\u1ecdc.<\/p>\n<\/blockquote>\n<hr \/>\n<h3>2. Th\u1ea5y Ch\u1ecdn L\u1ecdc (Selective Observing)<\/h3>\n<p>T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi nghe, ch\u00fang ta c\u0169ng nh\u00ecn v\u00e0 th\u1ea5y r\u1ea5t ch\u1ecdn l\u1ecdc. \u0110\u00f3 l\u00e0 l\u00fd do v\u00ec sao m\u00f4n \u1ea3o thu\u1eadt t\u1ed3n t\u1ea1i, v\u00ec n\u00f3 khai th\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c c\u00e1i th\u1ea5y ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng b\u1ea5t ng\u1edd.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 n\u1eefa kh\u00e1 th\u00fa v\u1ecb m\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm b\u1eb1ng t\u1eeb kho\u00e1 <em>&#8220;The Invisible Gorilla&#8221;<\/em> \u2014 m\u1ed9t th\u00ed nghi\u1ec7m n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Christopher Chabris &amp; Daniel Simons. H\u1ecd cho m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t c\u00e1c sinh vi\u00ean n\u00e9m b\u00f3ng, y\u00eau c\u1ea7u \u0111\u1ebfm s\u1ed1 l\u1ea7n n\u00e9m b\u00f3ng v\u00e0 r\u1ed3i cho m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi m\u1eb7c \u0111\u1ed3 kh\u1ec9 \u0111\u1ed9t \u0111i ngang qua s\u00e2n. K\u1ebft qu\u1ea3 b\u1ea5t ng\u1edd l\u00e0 g\u1ea7n m\u1ed9t n\u1eeda s\u1ed1 ng\u01b0\u1eddi quan s\u00e1t \u0111\u1ec1u t\u1eadp trung v\u00e0o vi\u1ec7c \u0111\u1ebfm s\u1ed1 l\u1ea7n n\u00e9m nhi\u1ec1u \u0111\u1ebfn m\u1ee9c ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng nh\u00ecn th\u1ea5y con kh\u1ec9 \u0111\u1ed9t.<\/p>\n<p>Qua th\u1ef1c nghi\u1ec7m c\u1ee7a \u1ea3o thu\u1eadt v\u00e0 th\u00ed nghi\u1ec7m n\u00e0y, t\u00f4i nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh l\u00e0 ch\u00fang ta c\u0169ng kh\u00f4ng ch\u00e1nh ni\u1ec7m h\u01a1n l\u00e0 m\u1ea5y cho vi\u1ec7c nh\u00ecn so v\u1edbi vi\u1ec7c nghe. M\u1ecdi th\u1ee9 \u0111\u1ec1u \u0111\u01b0\u1ee3c ti\u1ec1n \u0111\u1ecbnh b\u1eb1ng nh\u1eefng ni\u1ec1m tin v\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch b\u00ean trong t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<hr \/>\n<h3>3. Bi\u1ebft Ch\u1ecdn L\u1ecdc (Selective Knowledge)<\/h3>\n<p>Sau khi \u0111\u00e3 ch\u1ea5p nh\u1eadn l\u00e0 con ng\u01b0\u1eddi ch\u00fang ta c\u00f3 c\u00e1i nghe v\u00e0 c\u00e1i th\u1ea5y ch\u1ecdn l\u1ecdc th\u00ec hi\u1ec3n nhi\u00ean ch\u00fang ta s\u1ebd th\u1eeba nh\u1eadn con ng\u01b0\u1eddi c\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 c\u00f3 c\u00e1i bi\u1ebft r\u1ea5t ch\u1ecdn l\u1ecdc. Ch\u00fang ta c\u1ee9 ngh\u0129 r\u1eb1ng c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta l\u00e0 kh\u00e1ch quan r\u1ed3i t\u1eeb \u0111\u00f3 m\u1edbi h\u00ecnh th\u00e0nh n\u00ean ni\u1ec1m tin, nh\u01b0ng kh\u00f4ng: <strong>Ni\u1ec1m tin b\u00ean trong \u0111\u00e3 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh c\u00e1i bi\u1ebft c\u1ee7a ch\u00fang ta t\u1eeb tr\u01b0\u1edbc.<\/strong><\/p>\n<p>\u0110\u01a1n c\u1eed, t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c t\u00f4n gi\u00e1o \u0111\u1ec1u t\u1ef1 nh\u1eadn duy ch\u1ec9 c\u00f3 g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a h\u1ecd l\u00e0 kh\u00e1ch quan v\u1ec1 v\u0169 tr\u1ee5, nh\u00e2n sinh v\u00e0 th\u1ebf gi\u1edbi. Nh\u01b0ng s\u1ef1 th\u1eadt l\u00e0 ch\u00fang ta c\u00f3 qu\u00e1 nhi\u1ec1u t\u00f4n gi\u00e1o \u0111ang song song t\u1ed3n t\u1ea1i. V\u1eady c\u00e1i n\u00e0o m\u1edbi l\u00e0 \u0111\u00fang?<\/p>\n<ul>\n<li>C\u00f9ng l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 vi\u1ec7c khi m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi n\u00e0o \u0111\u00f3 nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c hi\u1ec7n th\u1ef1c nh\u01b0 \u00fd: n\u1ebfu tin v\u00e0o Ch\u00faa, ng\u01b0\u1eddi C\u01a1 \u0110\u1ed1c s\u1ebd n\u00f3i r\u1eb1ng \u0111\u00f3 l\u00e0 \u00fd Ch\u00faa; ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o Ph\u1eadt s\u1ebd n\u00f3i l\u00e0 Ph\u1eadt ph\u00f9 h\u1ed9; ng\u01b0\u1eddi theo WiT s\u1ebd n\u00f3i \u0111\u00f3 l\u00e0 do <em>&#8220;r\u00f5 h\u00ecnh ra qu\u1ea3&#8221;<\/em>.<\/li>\n<li>T\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i khi nh\u1eadn ph\u1ea3i hi\u1ec7n th\u1ef1c b\u1ea5t nh\u01b0 \u00fd: ng\u01b0\u1eddi C\u01a1 \u0110\u1ed1c l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 Ch\u00faa th\u1eed th\u00e1ch; ng\u01b0\u1eddi tin v\u00e0o Ph\u1eadt th\u00ec n\u00f3i l\u00e0 nghi\u1ec7p b\u00e1o; ng\u01b0\u1eddi tin WiT th\u00ec l\u1ea1i n\u00f3i l\u00e0 ch\u01b0a r\u00f5 h\u00ecnh ho\u1eb7c do t\u1ed5ng nghi\u1ec7p ch\u01b0a t\u00edch t\u1ea1o \u0111\u1ee7 c\u00f4ng \u0111\u1ee9c ph\u01b0\u1edbc \u0111\u1ee9c.<\/li>\n<\/ul>\n<p>Sinh ho\u1ea1t qua nhi\u1ec1u t\u00f4n gi\u00e1o th\u00ec \u0111i\u1ec1u m\u00e0 t\u00f4i ng\u1ed9 ra \u0111\u00f3 l\u00e0 t\u00f4i ph\u1ee7 \u0111\u1ecbnh ni\u1ec1m tin v\u00e0o ch\u00e2n l\u00fd kh\u00e1ch quan tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. L\u00fd thuy\u1ebft c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00f3 l\u00e0: <strong>Ni\u1ec1m tin b\u00ean trong quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ch\u00e2n l\u00fd ch\u1ee7 quan c\u1ee7a m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi.<\/strong><\/p>\n<p>C\u0169ng v\u00ec th\u1ebf m\u00e0 khi ni\u1ec1m tin b\u00ean trong thay \u0111\u1ed5i, con ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd thay \u0111\u1ed5i t\u00f4n gi\u00e1o: gia \u0111\u00ecnh t\u00f4i c\u00f3 ng\u01b0\u1eddi c\u1ea3i \u0111\u1ea1o t\u1eeb Ph\u1eadt T\u1eed sang C\u01a1 \u0110\u1ed1c Nh\u00e2n; trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng WiT c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi chuy\u1ec3n t\u1eeb tin th\u1ea7y sang tin Ch\u00faa; v\u00e0 c\u0169ng kha kh\u00e1 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi t\u00f4i bi\u1ebft t\u1eeb tin Ch\u00faa r\u1ed3i l\u1ea1i chuy\u1ec3n qua th\u1ef1c h\u00e0nh thi\u1ec1n, ch\u00e1nh ni\u1ec7m v\u00e0 tin Ph\u1eadt.<\/p>\n<blockquote>\n<p><strong>K\u1ebft lu\u1eadn<\/strong>: Ch\u00fang ta c\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 tin v\u00e0o nh\u1eefng g\u00ec ch\u00fang ta mu\u1ed1n tin, v\u00ec n\u00f3 ch\u1ec9 ph\u1ea3n \u00e1nh c\u00e1i bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ecdc c\u1ee7a m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi m\u00e0 th\u00f4i. H\u1ecda ch\u0103ng ch\u1ec9 c\u00f3 b\u1eadc gi\u00e1c ng\u1ed9 m\u1edbi th\u1ef1c c\u00f3 c\u00e1i bi\u1ebft to\u00e0n tr\u00ed. M\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 to\u00e0n quy\u1ec1n \u0111\u1ec3 tin nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh mu\u1ed1n tin, ch\u1ec9 l\u00e0 \u0111\u1eebng t\u00ecm c\u00e1ch \u00e1p \u0111\u1eb7t c\u00e1i bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ecdc \u0111\u1ea5y l\u00ean ni\u1ec1m tin v\u00e0 t\u01b0 duy c\u1ee7a m\u1ed9t c\u00e1 nh\u00e2n kh\u00e1c.<\/p>\n<\/blockquote>\n<hr \/>\n<h3>4. N\u00f3i Ch\u1ecdn L\u1ecdc (Selective Testifying)<\/h3>\n<p>Cu\u1ed1i c\u00f9ng, h\u1ec7 qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh nghe th\u1ea5y bi\u1ebft ch\u1ecdn l\u1ecdc l\u00e0 <strong>n\u00f3i hay l\u00e0m ch\u1ee9ng ch\u1ecdn l\u1ecdc<\/strong>.<\/p>\n<p>Quay l\u1ea1i v\u00ed d\u1ee5 v\u1ec1 hi\u1ec7n th\u1ef1c nh\u01b0 \u00fd v\u00e0 b\u1ea5t nh\u01b0 \u00fd \u1edf tr\u00ean: khi c\u00e1 nh\u00e2n nh\u1eadn \u0111\u01b0\u1ee3c s\u1ef1 th\u1eadt nh\u01b0 \u00fd, n\u1ebfu h\u1ecd tin Ch\u00faa, h\u1ecd s\u1ebd \u0111\u1ee9ng ra l\u00e0m ch\u1ee9ng l\u1eddi Ch\u00faa, n\u00f3i Ph\u00fac \u00c2m \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi kh\u00e1c c\u00f9ng nh\u1eadn \u0111\u1ee9c tin n\u00e0y. Trong WiT th\u00ec c\u00f3 m\u1ed9t th\u1ef1c h\u00e0nh t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 g\u1ecdi l\u00e0 <em>&#8220;b\u00e0i h\u1ecdc t\u00e2m \u0111\u1eafc ng\u1ed9 ra&#8221;<\/em>, sau \u0111\u00f3 c\u1ea3 ng\u01b0\u1eddi n\u00f3i v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec1u c\u1ee7ng c\u1ed1 hi\u1ec7n th\u1ef1c qua vi\u1ec7c x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u00e1i ni\u1ec7m ngu\u1ed3n v\u00e0 h\u00ecnh \u1ea3nh t\u00e2m tr\u00ed thu\u1eadn chi\u1ec1u mong mu\u1ed1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t v\u00ed d\u1ee5 kh\u00e1c mang t\u00ednh khoa h\u1ecdc x\u00e3 h\u1ed9i h\u01a1n: c\u00e1c t\u1ed5 ch\u1ee9c b\u00e1n h\u00e0ng \u0111a c\u1ea5p li\u00ean t\u1ee5c m\u1eddi nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi th\u00e0nh c\u00f4ng trong m\u1ea1ng l\u01b0\u1edbi \u0111\u1ebfn l\u00e0m ch\u1ee9ng cho hi\u1ec7n th\u1ef1c gi\u00e0u c\u00f3 v\u1eadt ch\u1ea5t, t\u1eeb \u0111\u00f3 k\u00edch ho\u1ea1t tham t\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi nghe \u0111\u1ec3 h\u1ecd theo \u0111u\u1ed5i c\u00f9ng m\u1ee5c ti\u00eau. D\u01b0\u1edbi g\u00f3c nh\u00ecn t\u00e2m l\u00fd, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t h\u00ecnh th\u1ee9c \u0111i\u1ec1u h\u01b0\u1edbng t\u00e2m l\u00fd; trong WiT th\u00ec g\u1ecdi l\u00e0 ph\u01b0\u01a1ng ph\u00e1p t\u1ee5 ch\u00fang, qu\u1ea3ng b\u00e1 ph\u1ed1i h\u1ee3p d\u1eabn d\u1eaft. T\u00ean g\u1ecdi kh\u00e1c nhau, nh\u01b0ng ph\u01b0\u01a1ng th\u1ee9c t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1, ch\u1ec9 kh\u00e1c nhau \u1edf m\u1ee5c \u0111\u00edch v\u00e0 t\u00e2m ni\u1ec7m kh\u1edfi ph\u00e1t.<\/p>\n<hr \/>\n<h3>5. K\u1ebft lu\u1eadn<\/h3>\n<p>Gi\u1ea3i th\u00edch \u0111\u1ebfn \u0111\u00e2y, m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 mong mu\u1ed1n m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f4ng nh\u1eadn m\u1ed9t s\u1ef1 th\u1eadt: <strong>T\u1ea5t c\u1ea3 ch\u00fang ta kh\u00f4ng c\u00f3 ai l\u00e0 ch\u00e1nh ni\u1ec7m tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i trong nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft h\u1ebft, m\u00e0 ph\u1ea7n \u0111\u00f4ng l\u00e0 r\u1ea5t ch\u1ecdn l\u1ecdc.<\/strong><\/p>\n<p>Tuy th\u1ebf, nh\u1eadn di\u1ec7n v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u00ednh l\u00e0 b\u01b0\u1edbc \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean h\u00e0nh tr\u00ecnh h\u01b0\u1edbng t\u1edbi vi\u1ec7c nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft trong ch\u00e1nh ni\u1ec7m, v\u00e0 b\u1ea3n th\u00e2n t\u00f4i c\u0169ng \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 m\u1ed7i ng\u00e0y.<\/p>\n<p>Cho nh\u1eefng ai thu\u1ea7n theo g\u00f3c nh\u00ecn khoa h\u1ecdc, t\u00f4i xin m\u1ea1n ph\u00e9p gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1ed9 s\u00e1ch v\u1ec1 <em>Phi L\u00fd Tr\u00ed<\/em> c\u1ee7a t\u00e1c gi\u1ea3 Dan Ariely, m\u1ed9t b\u1eadc th\u1ea7y t\u00e2m l\u00fd h\u1ecdc m\u00e0 t\u00f4i ng\u01b0\u1ee1ng m\u1ed9, v\u00ec n\u00f3 c\u0169ng b\u00e0n v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. Ho\u1eb7c theo quan \u0111i\u1ec3m c\u1ee7a WiT:<\/p>\n<blockquote>\n<p><em>&#8220;Khi ch\u00fang ta nghe th\u1ea5y n\u00f3i bi\u1ebft th\u00ec ch\u1ec9 c\u1ea7n bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang Nghe, bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang Th\u1ea5y, bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang N\u00f3i, bi\u1ebft m\u00ecnh \u0111ang Bi\u1ebft; \u0111\u1eebng \u0111\u1ec3 cho l\u1edbp T\u00e1nh, l\u1edbp T\u00ecnh chen v\u00e0o.&#8221;<\/em><\/p>\n<\/blockquote>\n<p>L\u00e0m \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u01b0 th\u1ebf \u0111\u00e3 l\u00e0 qu\u00fd gi\u00e1 l\u1eafm r\u1ed3i.<\/p>\n<p>Trong t\u00e0i li\u1ec7u t\u00f4n gi\u00e1o c\u00f3 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m ch\u1ec9 v\u1ec1 <strong>\u00dd Ch\u00e2n Th\u1eadt<\/strong> \u0111\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh t\u01b0\u1ee3ng nh\u01b0 m\u1ed9t <em>L\u00e2u \u0111\u00e0i n\u1ed9i t\u00e2m<\/em>, m\u00e0 \u1edf \u0111\u00f3 nh\u1eefng c\u01a1n s\u00f3ng gi\u00f3 c\u1ea3m x\u00fac th\u1ed5i m\u1ea1nh th\u1ebf n\u00e0o c\u0169ng kh\u00f4ng th\u1ec3 lay chuy\u1ec3n. Nh\u01b0ng than \u00f4i, t\u00e2m tr\u00ed con ng\u01b0\u1eddi ng\u00e0y nay th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng v\u1eefng nh\u01b0 l\u00e2u \u0111\u00e0i m\u00e0 d\u1ec5 b\u1ecb x\u00e1o \u0111\u1ed9ng, ch\u1ec9 c\u1ea7n m\u1ed9t ng\u1ecdn gi\u00f3 nh\u1eb9 th\u1ed5i qua l\u00e0 \u0111\u00e3 d\u1eady s\u00f3ng. Th\u1ebf n\u00ean con ng\u01b0\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee9 m\u00e3i b\u1ecb l\u1edbp t\u00e1nh t\u00ecnh d\u1eabn d\u1eaft, h\u1ef7 n\u1ed9 \u00e1i \u1ed1 c\u1ee9 th\u1ebf m\u00e0 tr\u00e0o d\u00e2ng.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ti\u1ebfp n\u1ed1i chu\u1ed7i b\u00e0i v\u1ec1 To\u00e0n Th\u1ee9c Tr\u00ed, ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 To\u00e0n Th\u1ee9c \u00dd, h\u00f4m nay t\u00f4i xin tr\u00ecnh b\u00e0y m\u1ed9t kh\u00eda c\u1ea1nh \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u1ee7a l\u00fd thuy\u1ebft n\u00e0y v\u00e0o \u0111\u1eddi s\u1ed1ng, \u0111\u1ec3 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 t\u1ef1 \u0111\u00e1nh gi\u00e1 l\u00e0 tr\u00ed tu\u1ec7 c\u1ee7a nh\u1eefng t\u00f4n gi\u00e1o c\u1ed5 x\u01b0a li\u1ec7u \u0111\u00e3 phai nho\u00e0 ch\u01b0a hay v\u1eabn [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1441,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[161],"tags":[],"class_list":["post-1442","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-omni-wisdom-theory"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1442"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1442\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1441"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1442"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1442"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/omniwisdomtheory.com\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1442"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}